અમેરિકામાં 3 નવેમ્બર 2026ના રોજ મિડટર્મ ચૂંટણી માટે મતદાન થઈ રહ્યું છે. આ ચૂંટણીના પરિણામો રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના રાજકીય ભવિષ્ય અને અમેરિકાની સંસદમાં સત્તાના સમીકરણ પર મોટી અસર કરી શકે છે. જોકે, આ ચૂંટણીમાં રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે સીધું મતદાન થતું નથી, પરંતુ અમેરિકાની સંસદ એટલે કે કોંગ્રેસમાં કયા પક્ષનું બહુમત રહેશે તે નક્કી થાય છે.

અમેરિકામાં રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી દર ચાર વર્ષે યોજાય છે, જ્યારે મિડટર્મ ચૂંટણી રાષ્ટ્રપતિના ચાર વર્ષના કાર્યકાળની વચ્ચે એટલે કે બે વર્ષ પછી યોજાય છે. આ ચૂંટણીમાં અમેરિકાના નાગરિકો કોંગ્રેસના બંને ગૃહો માટે પોતાના પ્રતિનિધિઓ પસંદ કરે છે. 2026ની ચૂંટણીમાં હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સની તમામ 435 બેઠકો અને સેનેટની 100માંથી 35 બેઠકો પર મતદાન થઈ રહ્યું છે.

શું મિડટર્મ ચૂંટણીથી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ખુરશી જઈ શકે છે?

આ સવાલનો સીધો જવાબ છે- ના. મિડટર્મ ચૂંટણીના પરિણામોથી અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિને સીધા પદ પરથી હટાવી શકાતા નથી. જો ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટી કોંગ્રેસમાં બહુમત ગુમાવે તો પણ તેમનો રાષ્ટ્રપતિ તરીકેનો કાર્યકાળ આપમેળે સમાપ્ત થતો નથી.

જોકે, કોંગ્રેસના એક અથવા બંને ગૃહોમાં બહુમત ગુમાવવાથી ટ્રમ્પ માટે પોતાના રાજકીય એજન્ડાને આગળ વધારવાનું મુશ્કેલ બની શકે છે. ડેમોક્રેટિક પાર્ટી બહુમત મેળવે તો તે સરકારના નિર્ણયો સામે તપાસ કરી શકે છે, નીતિઓ અંગે સવાલો ઉઠાવી શકે છે અને કેટલાક કાયદાકીય પ્રસ્તાવો અટકાવી શકે છે.

અમેરિકાની કોંગ્રેસના બે ગૃહ કયા છે?

અમેરિકાની સંસદને કોંગ્રેસ કહેવામાં આવે છે. તેના બે મુખ્ય ગૃહ છે.

1. હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ: આ ગૃહમાં કુલ 435 મતદાન સભ્યો હોય છે. દરેક સભ્યનો કાર્યકાળ બે વર્ષનો હોય છે. તેથી દર બે વર્ષે તમામ 435 બેઠકો પર ચૂંટણી યોજાય છે.

2. સેનેટ: આ ગૃહમાં કુલ 100 સભ્યો હોય છે. અમેરિકાના દરેક રાજ્યમાંથી બે સેનેટર ચૂંટાય છે. તેમનો કાર્યકાળ છ વર્ષનો હોય છે અને દર બે વર્ષે આશરે એક-તૃતીયાંશ બેઠકો પર ચૂંટણી યોજાય છે.

2026ની મિડટર્મ ચૂંટણીમાં હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સની તમામ 435 બેઠકો અને સેનેટની 35 બેઠકો માટે મતદાન થઈ રહ્યું છે.

રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટિક પાર્ટી વચ્ચે બહુમતની લડાઈ

હાલમાં રિપબ્લિકન પાર્ટી પાસે અમેરિકાની કોંગ્રેસના બંને ગૃહોમાં બહુમત છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ રિપબ્લિકન પાર્ટીના છે. તેથી તેમની સરકારને કાયદા અને નીતિઓ સંબંધિત નિર્ણયો આગળ વધારવામાં રાજકીય સમર્થન મળે છે.

બીજી તરફ, ડેમોક્રેટિક પાર્ટી બંને ગૃહોમાં બહુમત મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. બહુમત મેળવવા માટે તેને હાઉસમાં જરૂરી બેઠકો જીતવાની સાથે સેનેટમાં ચાર બેઠકોનો ચોખ્ખો ફાયદો મેળવવો પડશે.

જો ડેમોક્રેટ્સ કોઈ એક ગૃહમાં પણ બહુમત મેળવી લે તો ટ્રમ્પ સરકાર સામે રાજકીય પડકારો વધી શકે છે.

મિડટર્મ ચૂંટણીને ટ્રમ્પના કામકાજ પર જનમત સંગ્રહ કેમ માનવામાં આવે છે?

મિડટર્મ ચૂંટણીને સામાન્ય રીતે રાષ્ટ્રપતિના કાર્યકાળના પ્રથમ બે વર્ષના કામકાજ અંગે લોકોના અભિપ્રાય તરીકે જોવામાં આવે છે.

આ વખતે ચૂંટણી પ્રચારમાં મોંઘવારી, જીવનનિર્વાહનો વધતો ખર્ચ, રોજગારી, મકાન, આરોગ્ય સેવાઓ અને ઈરાન સાથેના યુદ્ધ જેવા મુદ્દાઓ ચર્ચામાં રહ્યા છે.

જો રિપબ્લિકન પાર્ટીને ચૂંટણીમાં નુકસાન થાય તો તેને ટ્રમ્પની નીતિઓ સામે લોકોની નારાજગીના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી શકે છે. બીજી તરફ, જો રિપબ્લિકન પાર્ટી પોતાનું બહુમત જાળવી રાખે તો ટ્રમ્પને તેમના કાર્યકાળના બાકીના બે વર્ષ માટે રાજકીય સમર્થન મળી રહેશે.

જો ટ્રમ્પની પાર્ટી ચૂંટણી હારે તો શું થશે?

જો રિપબ્લિકન પાર્ટી કોંગ્રેસમાં બહુમત ગુમાવે તો ટ્રમ્પના રાષ્ટ્રપતિ પદ પર સીધી અસર નહીં થાય, પરંતુ તેમની સરકાર માટે કામ કરવું વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.

વિપક્ષી ડેમોક્રેટિક પાર્ટી સરકારી નિર્ણયો અંગે તપાસ કરી શકે છે, સંસદીય સુનાવણી યોજી શકે છે અને સરકાર પાસે જવાબ માગી શકે છે. હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ પાસે રાષ્ટ્રપતિ વિરુદ્ધ મહાભિયોગની પ્રક્રિયા શરૂ કરવાની બંધારણીય સત્તા પણ છે.

જોકે, મહાભિયોગ દ્વારા રાષ્ટ્રપતિને પદ પરથી હટાવવા માટે સેનેટમાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતથી દોષિત ઠરાવવું જરૂરી છે. એટલે માત્ર મિડટર્મ ચૂંટણી હારવાથી રાષ્ટ્રપતિએ પદ છોડવું પડતું નથી.

આ રીતે, 2026ની અમેરિકાની મિડટર્મ ચૂંટણી ટ્રમ્પની ખુરશીનો સીધો નિર્ણય નહીં કરે, પરંતુ તેમના કાર્યકાળના અંતિમ બે વર્ષમાં તેમને કેટલું રાજકીય સમર્થન મળશે તે જરૂર નક્કી કરશે.