વોશિંગ્ટન, 21 ઓગસ્ટ 2026: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી ગંભીર બન્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર અમેરિકન નિયંત્રણ અને ઈરાન પર વધુ આર્થિક તથા સૈન્ય દબાણની વાત કરી છે. હોર્મુઝ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક છે અને અહીં કોઈપણ લાંબો અવરોધ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારને અસર કરી શકે છે.

તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર નૌસેનાકીય નાકાબંધી ફરી લાગુ કરવામાં આવી છે. આ પગલાનો હેતુ ઈરાનના તેલ પરિવહન અને આર્થિક પ્રવાહ પર દબાણ વધારવાનો છે. ઈરાને અમેરિકાની કાર્યવાહીનો વિરોધ કરતા જવાબી કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી આપી છે.

ટ્રમ્પે અગાઉ પણ હોર્મુઝ પર અમેરિકન નિયંત્રણની વાત કરી હતી. જુલાઈમાં અમેરિકાએ ઈરાનના બંદરો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોને લઈને નૌસેનાકીય નાકાબંધી ફરી લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. તે સમયે અમેરિકાએ ઈરાન સાથે જોડાયેલા જહાજોની અવરજવર પર નિયંત્રણની વાત કરી હતી.

ઈરાન તરફથી પણ આ મુદ્દે કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે. તેહરાને કહ્યું છે કે જો અમેરિકાની સૈન્ય અથવા નૌસેનાકીય કાર્યવાહી વધશે તો ઈરાન તેનો સખત જવાબ આપી શકે છે. ઈરાની અધિકારીઓએ હોર્મુઝ અંગે પોતાની સ્થિતિ બદલવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને અમેરિકી દબાણ સામે સૈન્ય વિકલ્પ ખુલ્લો રાખ્યો છે.

હોર્મુઝનો મુદ્દો માત્ર અમેરિકા અને ઈરાન પૂરતો સીમિત નથી. આ માર્ગમાંથી પસાર થતો તેલ અને ગેસનો વેપાર વૈશ્વિક ઊર્જા સપ્લાય માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. તણાવ વધતા જહાજોની અવરજવર ઘટી છે અને વૈશ્વિક બજારોમાં તેલની કિંમતો તથા શિપિંગ ખર્ચ પર દબાણ વધ્યું છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધોમાં સુધારાની શક્યતાઓ પણ હાલમાં નબળી દેખાઈ રહી છે. બંને દેશો વચ્ચે હોર્મુઝની સ્થિતિ અને પ્રતિબંધોને લઈને મતભેદ યથાવત છે. ઈરાન પ્રતિબંધો હટાવવાની અને અમેરિકી સૈન્ય કાર્યવાહી રોકવાની માંગ કરી રહ્યું છે, જ્યારે ટ્રમ્પ પ્રશાસન ઈરાન પર વધુ દબાણ વધારવાની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે.

હોર્મુઝને લઈને વધતા સૈન્ય અને આર્થિક તણાવથી હવે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ પર નજર છે. જો આ માર્ગ પર લાંબા સમય સુધી અવરોધ રહે છે તો તેની અસર વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય, ઈંધણના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર પડી શકે છે.